Skip to content
SnowyPaw
Hit Club @hitclubac5 min read

Lập ngân sách theo quy tắc 50/30/20 và chỗ cho giải trí Hitclub

Updated

Đầu tháng nào cũng vậy, mình hay nhận được tin nhắn hỏi cách chia tiền sao cho vừa đủ sống, vừa có chút niềm vui mà không áy náy. Trong đó có không ít bạn muốn giữ một khoản nhỏ cho giải trí như Hitclub mà không để nó lấn sang chuyện khác. Mình trả lời bằng một công thức rất đơn giản, dễ nhớ và dễ làm: quy tắc 50/30/20.

Lập ngân sách theo quy tắc 50/30/20 và chỗ cho giải trí Hitclub

Ảnh: Isaac Smith / Unsplash

Quy tắc 50/30/20 là gì?

Hỏi: Nghe như công thức toán, nó nói gì vậy?

Đáp: Nó chia thu nhập sau thuế (tức số tiền thực nhận về tay) thành ba phần:

  • 50% cho nhu cầu thiết yếu: tiền nhà, điện nước, ăn uống cơ bản, đi lại, bảo hiểm, các khoản trả nợ bắt buộc.
  • 30% cho nhu cầu mong muốn: ăn ngoài, xem phim, mua sắm, du lịch, sở thích và giải trí.
  • 20% cho tiết kiệm và đầu tư: quỹ khẩn cấp, tiền dành cho mục tiêu dài hạn, trả bớt nợ vượt mức tối thiểu.

Đây không phải luật; nó là điểm xuất phát. Nếu bạn sống ở nơi chi phí nhà ở cao, phần thiết yếu có thể lên 60%, và bạn cần co các phần còn lại. Điều quý nhất của công thức là nó buộc bạn gọi tên từng khoản tiền, thay vì để tiền trôi đi mà không biết trôi vào đâu.

Giải trí Hitclub nằm ở đâu?

Hỏi: Vậy khoản mình dành cho Hitclub thuộc nhóm nào?

Đáp: Thuộc nhóm 30%, tức phần mong muốn. Nó không phải nhu cầu thiết yếu, nên tuyệt đối không được lấy từ 50% hay 20%. Nói cách khác, tiền thuê nhà, tiền ăn, tiền học, tiền tiết kiệm là những thứ "bất khả xâm phạm"; chỉ phần dư trong nhóm mong muốn mới có thể dành cho giải trí.

Cũng cần nhớ: 30% là cả một giỏ chung, không phải riêng cho Hitclub. Bạn còn có cà phê cuối tuần, quà sinh nhật bạn bè, một bộ phim. Nếu dồn cả 30% cho một thứ giải trí duy nhất, bạn sẽ thiếu chỗ cho phần còn lại của cuộc sống. Vì vậy mình khuyên chỉ lấy một phần nhỏ trong giỏ đó.

Cách tính hạn mức cụ thể

Hỏi: Mình nên tính con số cho giải trí này thế nào?

Đáp: Làm theo các bước sau, mất chừng mười phút:

  1. Lấy thu nhập thực nhận hằng tháng. Ví dụ bạn nhận 12 triệu đồng.
  2. Nhân với 30% để ra giỏ mong muốn: 3,6 triệu đồng.
  3. Liệt kê các khoản mong muốn cố định trong tháng, ví dụ ăn ngoài, cà phê, thuê bao, quà tặng, và trừ ra. Giả sử còn lại 1,2 triệu.
  4. Quyết định một phần trong khoản dư đó cho giải trí trực tuyến, ví dụ chỉ dùng một nửa, tức 600 nghìn, và để phần còn lại làm dự phòng.
  5. Chia nhỏ theo tuần để dễ theo dõi: 600 nghìn chia bốn tuần là 150 nghìn mỗi tuần.

Điểm mấu chốt: đây là trần, không phải mục tiêu phải chi hết. Nếu tháng nào không dùng hết thì cứ để dồn sang tiết kiệm, đó là chiến thắng thật sự. Còn nếu đã chạm trần giữa tháng, nghĩa là dừng đến tháng sau, không "vay" từ phần khác.

Làm sao để giữ đúng hạn mức?

Hỏi: Mình biết con số rồi nhưng sợ đến lúc hào hứng lại quên mất.

Đáp: Mình thấy hai mẹo giúp nhiều người. Thứ nhất là tách tiền ra từ đầu tháng: dùng một ví hoặc một tài khoản riêng chỉ chứa đúng khoản giải trí, đừng để lẫn với tiền sinh hoạt. Khi ví riêng cạn, đó là tín hiệu rõ ràng, không cần tranh cãi với chính mình. Thứ hai là tận dụng công cụ hạn mức nạp mà Hitclub cung cấp, nếu có, để giới hạn do hệ thống nhắc thay vì phải tự nhớ.

Kèm theo đó, hãy tự quy ước vài điều: không nạp thêm khi đang bực bội hay buồn chán; không dùng tiền dành cho hóa đơn; không chuyển tiền sang giỏ giải trí giữa tháng. Những quy ước viết ra sẽ mạnh hơn những ý định chỉ nằm trong đầu.

Theo dõi và điều chỉnh hằng tháng

Hỏi: Làm xong rồi thì có cần xem lại không?

Đáp: Có, và đây là bước biến một công thức thành thói quen. Mỗi cuối tháng, dành mười lăm phút xem lại ba điều: chi thiết yếu thực tế là bao nhiêu phần trăm, có vượt 50% không; khoản giải trí đã dùng bao nhiêu so với hạn mức; và khoản tiết kiệm có đủ 20% chưa. Bạn có thể ghi vào một bảng tính đơn giản hoặc ứng dụng quản lý chi tiêu.

Nếu tháng nào giải trí vượt hạn mức, đừng tự trách mà hãy tìm nguyên nhân: do cảm xúc, do nhàm chán, do phát sinh bất ngờ? Rồi điều chỉnh. Có thể bạn cần hạ hạn mức tuần, hoặc đặt thêm nhắc nhở. Ngược lại, khi thu nhập thay đổi, hãy tính lại các phần trăm từ đầu. Một ngân sách tốt là ngân sách sống, được chỉnh sửa theo cuộc sống thực.

Sai lầm thường gặp

  • Tính trên thu nhập dự kiến thay vì thu nhập thực nhận.
  • Coi giải trí là khoản "chưa tính" nên chi bằng tiền tiết kiệm.
  • Mong "gỡ lại" khoản đã chi bằng cách chi thêm, điều này làm hỏng mọi ngân sách.
  • Đặt hạn mức quá thấp rồi thường xuyên phá vỡ, nên hãy đặt con số bạn thực sự giữ được.
  • Không ghi chép, chỉ ước chừng, nên không thấy được xu hướng tăng dần.

Lưu ý 18+ và chơi có trách nhiệm

Hitclub chỉ dành cho người từ đủ 18 tuổi trở lên, và bạn cần tuân thủ quy định pháp luật nơi mình sinh sống. Hãy xem đây là hình thức giải trí chứ không phải nguồn thu nhập hay cách xử lý khó khăn tài chính. Chỉ dùng phần tiền bạn sẵn sàng chi cho giải trí, đặt giới hạn và giữ vững chúng. Nếu cảm thấy khó kiểm soát, hãy tạm nghỉ và trò chuyện với người thân hoặc tìm đến hỗ trợ chuyên môn. Mọi quyết định đều do chính bạn đưa ra và tự chịu trách nhiệm.

Comments0

It’s quiet in here. Fancy breaking the ice?

Add your voice

A moderator says hello to each comment before it goes up. Gentle words only, please.