Chiều muộn đang chuẩn bị bữa tối, điện thoại bạn báo tin nhắn từ tài khoản Zalo hoặc Telegram của một người bạn vẫn trò chuyện hằng tuần. Ảnh đại diện đúng tấm hình quen, cách gọi tên đầu câu chẳng lệch chữ nào, chỉ có lời nhắn hơi gấp: nhờ chuyển hộ một khoản nhỏ hẹn mai gửi lại, hoặc bảo 'kênh hỗ trợ bên Hitclub mới đổi địa chỉ, bấm vào xác nhận lại kẻo khóa tài khoản nhé'. Điều đáng giật mình là ngay lúc ấy, người bạn thật ngoài đời đang ngồi ăn cơm và hoàn toàn không biết tài khoản nhắn tin của mình đang có một 'vị khách vô hình' điều khiển song song. Hôm nay mình cùng hỏi đáp cặn kẽ để khóa chặt cánh cửa này.

Ảnh: The Average Tech Guy / Unsplash
Kẻ gian chiếm quyền Telegram và Zalo qua mã QR tinh vi đến mức nào?
Hỏi: Điện thoại của bạn mình vẫn cầm trên tay, sim vẫn nằm nguyên trong máy, làm sao kẻ xấu chui vào tài khoản nhắn tin mà chủ nhân không bị đẩy ra ngoài?
Đáp: Bí mật nằm ở tính năng đăng nhập đa thiết bị trên trình duyệt máy tính vốn phục vụ công việc văn phòng. Khác với đăng nhập điện thoại mới thường đẩy máy cũ ra ngay, phiên bản web lại cho phép chạy song song rất êm bên cạnh điện thoại chính. Nó giống như việc ai đó lén đánh thêm một chiếc chìa khóa phụ cho hòm thư nhà bạn: bạn vẫn mở hòm thư mỗi ngày bằng chìa gốc nên chẳng nghi ngờ có người thứ hai cũng đang mở hòm thư ấy từ đầu phố bên kia.
Để lấy chìa khóa phụ đó, kẻ gian dựng lên trang web giả mạo bình chọn ảnh, nhận quà sự kiện hoặc kiểm tra bảo mật. Trên trang giả hiển thị ô mã vuông QR lấy trực tiếp theo thời gian thực từ màn hình đăng nhập máy tính của Telegram hoặc Zalo. Khi người dùng đưa camera ứng dụng lên quét mã và bấm xác nhận vì tưởng là 'quét xem nội dung', thực chất họ vừa tự tay phê duyệt cho máy tính của kẻ lừa đảo đăng nhập hợp lệ vào tài khoản của mình.
Kịch bản nằm vùng đọc tin nhắn rồi mạo danh diễn ra ra sao?
Hỏi: Sao kẻ giả mạo bắt chước được cả cách xưng hô riêng tư khiến bạn bè thân thiết cũng dễ mắc lừa đến thế?
Đáp: Những kẻ gian tinh quái hiếm khi hành động ngay giây đầu tiên vừa chiếm phiên web. Sau khi lọt vào, chúng xóa nhanh dòng thông báo đăng nhập thiết bị mới để chủ tài khoản không kịp thấy, rồi âm thầm 'nằm vùng' đọc ngược lịch sử trò chuyện vài ngày. Chúng ghi lại ai là bạn thân, ai hay trao đổi tiền bạc, ai cùng quan tâm tới giải trí trên Hitclub, thậm chí học thuộc thói quen viết tắt và giọng điệu quen thuộc của khổ chủ.
Đợi lúc chủ tài khoản thật đang bận họp, lái xe hoặc ngủ khuya, kẻ gian mới tung lưới đồng loạt. Với bạn bè đời thường, chúng báo kẹt hạn mức ngân hàng nhờ chuyển khoản gấp vào tài khoản lạ. Với nhóm bạn từng nhắc chuyện giải trí trực tuyến, chúng gửi đường dẫn giả mạo trang đăng nhập hoặc đóng giả nhân viên hỗ trợ nhằm lấy cắp tiếp mật khẩu và mã xác thực của người thứ hai. Vì tin nhắn đến từ tài khoản bạn thật, nhiều người mất cảnh giác nhanh hơn hẳn so với tin từ người lạ.
Bật mật khẩu cấp hai và rà soát thiết bị liên kết hằng tuần thế nào?
Hỏi: Cơ chế chạy song song âm thầm như vậy thì mình cần cài những chốt chặn nào ngay hôm nay để không ai đánh trộm chìa khóa phụ được?
Đáp: Cả Telegram lẫn Zalo đều có sẵn hai lớp khóa rất chắc mà bạn chỉ tốn năm phút cài một lần nhưng bảo vệ tài khoản lâu dài. Hãy mở máy làm ngay bốn việc sau:
- Thiết lập mật khẩu xác thực hai bước (mật khẩu cấp hai). Trong mục Bảo mật và Quyền riêng tư của Telegram, hãy bật 'Xác minh hai bước' bằng mật khẩu chữ kèm số riêng biệt và hộp thư khôi phục chính chủ. Trên Zalo, hãy bật lớp bảo mật hai lớp cùng mã khóa ứng dụng. Có lớp mật khẩu cấp hai này, dù ai lừa quét mã nhanh cũng bị chặn đứng trước bức tường mật khẩu riêng chỉ mình bạn biết.
- Đặt lịch kiểm tra mục 'Thiết bị đang hoạt động' mỗi tuần một lần. Vào tối Chủ nhật hằng tuần, hãy mở phần Quản lý thiết bị đăng nhập trên cả hai ứng dụng để xem danh sách máy tính, trình duyệt đang kết nối. Hễ thấy tên trình duyệt lạ hay vị trí bất thường, hãy bấm 'Đăng xuất tất cả thiết bị khác' ngay rồi đổi mật khẩu.
- Chặn người lạ tự ý thêm vào nhóm ẩn danh. Chỉnh quyền riêng tư để người ngoài danh bạ không thể kéo bạn vào các nhóm mạo danh cộng đồng Hitclub chứa đầy liên kết bẫy và tệp giả mạo.
- Không dùng trình quét mã đăng nhập cho việc ngoài kết bạn trực tiếp. Hãy nhớ: chức năng quét mã xác nhận đăng nhập chỉ dùng duy nhất khi chính bạn đang ngồi trước màn hình máy tính cá nhân của mình.
Những sơ hở hay gặp và quy tắc xác minh mười lăm giây
Hỏi: Lỡ bạn bè mình chưa kịp phòng bị mà bị chiếm tài khoản rồi nhắn sang cho mình thì làm sao nhận ra ngay?
Đáp: Hãy giữ vững 'quy tắc mười lăm giây đổi kênh liên lạc' không ngoại lệ. Hễ người quen nhắn tin hỏi mượn tiền, nhờ chuyển khoản hộ, xin mã xác nhận hoặc gửi đường dẫn lạ liên quan tới Hitclub, tuyệt đối không xác nhận ngay trên khung chat đó. Hãy bấm gọi điện thoại di động thông thường qua sóng nhà mạng hoặc gọi video trực tiếp nhìn rõ mặt và hỏi hai câu tự nhiên trong mười lăm giây.
Kẻ gian dù nhái giọng chữ khéo mấy cũng lộ ngay trước cuộc gọi di động hoặc viện cớ 'hỏng loa, chuyển gấp giúp mình'. Ngoài ra, đừng bao giờ đặt mật khẩu cấp hai ứng dụng nhắn tin trùng với mật khẩu tài khoản giải trí hay mã PIN mở máy để tránh rủi ro dây chuyền.
Giữ an toàn kênh trò chuyện là bảo vệ cả mình lẫn vòng tròn bạn bè
Hỏi: Tóm lại, điều cốt lõi nhất mình nên mang theo sau cuộc trò chuyện hôm nay là gì?
Đáp: Bảo vệ tài khoản nhắn tin không chỉ giữ an toàn cho túi tiền riêng của bạn, mà còn bảo vệ sự tin cậy của tất cả người thân, bạn bè trong danh bạ. Dành năm phút bật mật khẩu cấp hai hôm nay và ba mươi giây liếc danh sách thiết bị mỗi cuối tuần là thói quen nhỏ mang lại sự bình yên lớn cho đời sống số lẫn giờ phút thư giãn cùng Hitclub.
Lưu ý dành cho người từ đủ 18 tuổi trở lên: Nội dung hướng dẫn kỹ năng bảo mật và giải trí có trách nhiệm này chỉ dành cho người đủ 18 tuổi trở lên và tuân thủ nghiêm ngặt quy định pháp luật tại nơi cư trú. Hãy chủ động đặt giới hạn thời gian cùng ngân sách giải trí vừa sức, tỉnh táo trước thông tin chưa kiểm chứng và tự chịu trách nhiệm hoàn toàn với mọi quyết định cá nhân.
Tham khảo thông tin tại hitclubb.ac.
Comments0
It’s quiet in here. Fancy breaking the ice?