Skip to content
SnowyPaw
Sunwin @sunwin5 min read

Vì sao không nên bấm link rút gọn không rõ nguồn quanh Sunwin

Updated

Đường dẫn rút gọn rất tiện khi chia sẻ, nhưng chính sự gọn gàng đó khiến bạn không thấy được nó dẫn đi đâu. Trong các nhóm chat, tin nhắn lạ và bình luận quảng cáo quanh Sunwin, đường dẫn rút gọn là công cụ ưa thích của kẻ lừa đảo. Bài hỏi–đáp này giải thích vì sao nên cẩn trọng và cách kiểm tra khi bắt buộc phải mở.

Vì sao không nên bấm link rút gọn không rõ nguồn quanh Sunwin

Ảnh: Venkatesan P / Unsplash

Link rút gọn là gì và vì sao nguy hiểm?

Hỏi: Em hay thấy những đường dẫn ngắn tũn trong tin nhắn, có sao không ạ?

Đáp: Đường dẫn rút gọn là một dịch vụ biến địa chỉ dài thành một địa chỉ ngắn, bấm vào sẽ chuyển tiếp tới địa chỉ gốc. Việc này hợp pháp và hữu ích, nhưng nó có một đặc điểm khiến người ta lợi dụng: bạn không thể đọc được địa chỉ đích chỉ bằng việc nhìn vào. Thông thường bạn kiểm tra tên trang để biết đúng hay giả, nhưng với đường dẫn ngắn thì mọi thứ đều là chuỗi ký tự vô nghĩa. Kẻ xấu dùng nó để giấu trang đăng nhập giả, trang tải ứng dụng độc hại, hoặc trang thu tiền. Giống như một cánh cửa không có biển tên, bạn chỉ biết mình đang ở đâu sau khi đã bước vào.

Chúng thường xuất hiện ở đâu?

Hỏi: Em hay gặp chúng ở những chỗ nào?

Đáp: Thường nhất là tin nhắn từ số lạ nói bạn trúng thưởng hay có ưu đãi, bình luận dưới bài đăng mạng xã hội kèm "xem chi tiết tại đây", tin nhắn trong nhóm chat đông người, email giả mạo cảnh báo bảo mật hoặc thông báo tài khoản, và cả mã QR dẫn tới đường dẫn rút gọn. Kẻ xấu thích kênh này vì nó vượt qua được bộ lọc dựa trên tên trang, và vì giới hạn ký tự khiến mọi người quen với đường dẫn ngắn. Đặc điểm chung là chúng đi kèm sự thúc giục hoặc món quà hấp dẫn để bạn bấm trước khi kịp nghĩ.

Xem trước đích đến bằng cách nào?

Hỏi: Nếu em buộc phải mở một đường dẫn rút gọn thì làm sao biết nó dẫn đi đâu?

Đáp: Có vài cách an toàn hơn so với bấm thẳng.

  • Dùng chức năng xem trước: nhiều dịch vụ rút gọn cho phép thêm một ký hiệu hoặc dùng trang tra cứu riêng để xem địa chỉ đích mà không mở nó. Bạn hãy tìm cách chính thức do dịch vụ rút gọn đó hướng dẫn.
  • Dùng công cụ mở rộng đường dẫn đáng tin: các công cụ này hiển thị địa chỉ đầy đủ mà không tải trang. Hãy chọn công cụ có tên tuổi và không yêu cầu bạn đăng nhập hay cung cấp thông tin.
  • Nhấn giữ vào đường dẫn trên điện thoại để xem địa chỉ hiện ra trong khung xem trước, thay vì chạm một lần để mở.
  • Khi địa chỉ đầy đủ hiện ra, đọc chậm từng ký tự, đối chiếu với địa chỉ trong dấu trang của bạn.

Dù vậy, việc xem trước chỉ nên dùng khi bạn thật sự cần. Nếu đường dẫn đến từ nguồn bạn không biết, cách tốt nhất vẫn là không mở.

Quy tắc cốt lõi: tự gõ hoặc dùng dấu trang

Hỏi: Em muốn một quy tắc đơn giản cho khỏi nhầm.

Đáp: Hãy nhớ: không bấm đường dẫn trong tin nhắn lạ, và tự vào bằng địa chỉ chính thức đã lưu. Khi muốn xem ưu đãi, kiểm tra tài khoản, hay xác minh một thông báo, hãy mở dấu trang bạn đã xác minh thay vì đi theo đường dẫn ai đó đưa. Nếu thật sự có thông báo quan trọng, bạn sẽ thấy nó trong tài khoản khi tự đăng nhập. Nếu không thấy gì thì khả năng cao tin nhắn là mồi nhử. Cách này còn có lợi ích phụ là bạn không phải phán đoán từng đường dẫn, vì lối vào duy nhất của bạn luôn là lối vào đã kiểm chứng. Với người thân lớn tuổi, hãy dạy họ đúng một quy tắc này, nó hiệu quả hơn mọi lời khuyên dài dòng.

Nếu đã lỡ bấm thì sao?

Hỏi: Lỡ em bấm rồi thì có sao không ạ?

Đáp: Chỉ bấm mà chưa nhập thông tin thì thường chưa mất gì lớn, nhưng hãy đóng trang ngay và đừng tải bất cứ tệp nào. Nếu trang yêu cầu đăng nhập hay cài ứng dụng, hãy từ chối. Nếu đã nhập thông tin, thực hiện ngay:

  1. Đổi mật khẩu từ thiết bị sạch, bắt đầu với email gắn với tài khoản.
  2. Bật xác thực hai lớp bằng ứng dụng authenticator.
  3. Xem lịch sử đăng nhập, đăng xuất khỏi thiết bị lạ.
  4. Quét thiết bị bằng công cụ bảo mật nếu bạn đã tải tệp.
  5. Báo kênh hỗ trợ chính thức, và liên hệ ngân hàng nếu có liên quan tiền.

Sai lầm thường gặp

Hỏi: Em cần tránh những điều gì?

Đáp: Sai lầm đầu là bấm vì tò mò hoặc vì sợ bỏ lỡ. Thứ hai là tin đường dẫn vì người quen gửi, trong khi tài khoản của họ có thể đã bị chiếm. Thứ ba là nghĩ rằng chỉ cần thấy ổ khóa trên trang là đủ an toàn; thực ra nó chỉ nói kết nối được mã hóa. Thứ tư là dùng công cụ xem trước lạ, thậm chí chính công cụ đó đòi thông tin. Chậm lại vài giây trước mỗi lần bấm luôn đáng giá hơn việc xử lý hậu quả.

Lời nhắc cuối: các dịch vụ giải trí như Sunwin chỉ dành cho người từ đủ 18 tuổi trở lên. Hãy tuân thủ quy định pháp luật nơi bạn cư trú, xem đây là giải trí, đặt giới hạn thời gian và chi phí hợp lý, và tự chịu trách nhiệm với quyết định của mình. Hãy luôn tự mở cửa bằng chiếc chìa của riêng mình.

Tham khảo thông tin tại customplays.in.net.

Comments0

It’s quiet in here. Fancy breaking the ice?

Add your voice

A moderator says hello to each comment before it goes up. Gentle words only, please.