Skip to content
SnowyPaw
Sunwin @sunwin5 min read

Phòng chống mã độc đánh cắp cookie phiên (session hijacking) liên quan Sunwin

Updated

Bạn đặt mật khẩu dài gần hai mươi ký tự, bật đầy đủ mã xác thực hai lớp trên điện thoại và chưa từng đọc mã cho ai. Vậy mà một buổi sáng, tài khoản vẫn xuất hiện thao tác lạ trong khi điện thoại bên cạnh chẳng hề rung lên báo cảnh báo nào. Nghe như chuyện vô lý, nhưng đó chính là dấu ấn điển hình của hình thức chiếm quyền qua cookie phiên đăng nhập. Bài hỏi–đáp này sẽ bóc tách cơ chế hoạt động của chiếc vé thông hành vô hình ấy khi dùng các dịch vụ trực tuyến như Sunwin và cách khóa chặt lối vào của kẻ gian.

Phòng chống mã độc đánh cắp cookie phiên (session hijacking) liên quan Sunwin

Ảnh: Alexander Sinn / Unsplash

Đánh cắp cookie phiên làm cách nào vượt mặt được cả mật khẩu lẫn 2FA?

Hỏi: Anh chị giải thích dễ hiểu giúp em với: cookie phiên là gì mà kẻ xấu cầm được nó lại đi thẳng vào nhà mà không cần hỏi mật khẩu hay mã hai lớp ạ?

Đáp: Hãy hình dung lúc bạn vào khu vui chơi có soát vé ở cổng chính. Tại quầy đầu tiên, nhân viên kiểm tra căn cước và vé mua trước — tương ứng với mật khẩu và mã xác thực hai lớp 2FA. Kiểm tra xong, nhân viên đóng một con dấu mực phát sáng lên cổ tay bạn để đi qua các khu bên trong không phải trình lại giấy tờ từng phút nữa.

Trên trình duyệt web, con dấu cổ tay ấy chính là cookie phiên, giúp bạn chuyển trang mượt mà không bị bắt đăng nhập lại liên tục. Kẻ tấn công dùng mã độc đánh cắp thông tin (infostealer) không cần đoán mật khẩu ở cổng chính; chúng chờ bạn đăng nhập xong rồi âm thầm sao chép nguyên vẹn "con dấu cổ tay" đang còn hiệu lực đó đem sang trình duyệt máy chúng. Máy chủ nhìn thấy dấu phiên hợp lệ liền tưởng vẫn là máy của bạn nên cho đi qua mà không hỏi lại 2FA.

Những con đường ngụy trang nào hay đưa mã độc lấy cookie vào máy?

Hỏi: Nếu không cài phần mềm lạ bừa bãi thì mã độc lấy cookie thường lẻn vào máy qua những dạng tệp nào dễ bị nhầm nhất ạ?

Đáp: Phổ biến nhất là những tệp nén đặt mật khẩu gửi qua thư điện tử hoặc tin nhắn nhóm dưới danh nghĩa "hóa đơn đối chiếu", "bản mô tả công việc", "hướng dẫn nhận ưu đãi". Kẻ xấu cố tình nén tệp kèm mật khẩu ghi ngay trong tin nhắn để che mắt bộ quét tự động của hộp thư.

Khi bạn tự tay mở nén, bên trong hiện ra tệp mang biểu tượng giống hệt tài liệu văn bản hay hình ảnh, nhưng đuôi tệp thực chất lại là lệnh thực thi chạy ngầm. Ngoài ra, các tiện ích mở rộng lạ cài thêm vào trình duyệt hoặc bảng thông báo giả mạo giục cập nhật trình duyệt giữa màn hình cũng là cửa ngõ rút sạch kho cookie chỉ trong vài giây.

Bốn thói quen thực hành hàng ngày để vô hiệu hóa nguy cơ mất phiên

Hỏi: Vậy mỗi ngày khi dùng trình duyệt làm việc và giải trí trên Sunwin, em cần rèn những thói quen cụ thể nào để bảo vệ cookie phiên ạ?

Đáp: Bạn làm hẹp tối đa cơ hội của kẻ gian chỉ bằng bốn thao tác dứt khoát sau đây:

  • Bấm nút Đăng xuất thay vì chỉ bấm dấu nhân đóng tab trình duyệt. Nếu chỉ đóng cửa sổ, cookie phiên trên ổ cứng vẫn còn hiệu lực cho mã độc chép đi; ngược lại, khi bấm Đăng xuất trên Sunwin sau mỗi buổi dùng, máy chủ lập tức hủy giá trị thẻ phiên đó khiến bản sao trong tay kẻ xấu vô tác dụng.
  • Không tích chọn ô duy trì đăng nhập dài ngày trên máy dùng chung. Nhớ phiên ba mươi ngày chỉ tiết kiệm vài giây gõ phím nhưng lại kéo dài tuổi thọ chiếc vé thông hành nếu máy gặp sự cố.
  • Bật hiển thị phần đuôi mở rộng của tệp tin trên hệ điều hành. Nhìn rõ đuôi tệp thật giúp bạn phát hiện ngay tệp chạy lệnh đội lốt tài liệu văn bản trong thư mục giải nén.
  • Định kỳ rà soát và thu hồi các phiên đăng nhập cũ. Thường xuyên ghé mục bảo mật hộp thư và dịch vụ để xóa các phiên thiết bị không còn sử dụng.

Sai lầm hay gặp khi tưởng cửa sổ ẩn danh hoặc xóa lịch sử là đủ sạch

Hỏi: Nhiều người mách cứ mở cửa sổ ẩn danh để vào tài khoản thì không bao giờ sợ mất phiên, điều đó có đúng hoàn toàn không ạ?

Đáp: Cửa sổ ẩn danh có ích ở chỗ ngay khi đóng cửa sổ xuống, trình duyệt tự xóa sạch cookie phiên vừa tạo trên ổ cứng. Tuy nhiên, nếu máy tính đã nhiễm sẵn mã độc chạy ngầm từ trước, ngay lúc bạn đang mở cửa sổ ẩn danh sử dụng dở dang, mã độc vẫn đọc được bộ nhớ tạm. Một sai lầm nữa là khi nghi mất phiên chỉ bấm xóa lịch sử trên máy mình mà quên không bấm đăng xuất hoặc đổi mật khẩu để ép máy chủ hủy phiên gốc từ xa.

Phản ứng nhanh khi phát hiện dấu hiệu phiên đăng nhập lạ

Hỏi: Nếu thấy lịch sử hoạt động báo có phiên đang mở ở nơi lạ trong khi mình ngồi yên ở nhà, bước đầu tiên cần làm ngay là gì ạ?

Đáp: Hãy lập tức dùng chiếc điện thoại sạch tách biệt với máy tính nghi ngờ, vào dấu trang chính thức của hộp thư gốc và tài khoản Sunwin, bấm thu hồi toàn bộ phiên đang hoạt động trên mọi thiết bị rồi đổi mật khẩu mới ngay để vô hiệu hóa mọi cookie cũ; sau đó mới ngắt mạng máy tính kia để làm sạch hệ điều hành từ gốc.

Lời nhắc cuối cùng gửi tới bạn: các hoạt động giải trí trực tuyến như Sunwin chỉ dành cho người từ đủ 18 tuổi trở lên. Hãy luôn tuân thủ pháp luật tại nơi cư trú, đặt giới hạn thời gian và chi phí giải trí rõ ràng, và tự chịu trách nhiệm với mọi quyết định cá nhân của mình.

Tham khảo thông tin tại customplays.in.net.

Comments0

It’s quiet in here. Fancy breaking the ice?

Add your voice

A moderator says hello to each comment before it goes up. Gentle words only, please.